materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 2 z 462.

Arsenał artyleryjski, ob. Muzeum Etnograficzne Toruń · Wały gen. Władysława Sikorskiego 19 XIX w. Arsenał Królewski, ob. Instytut Geografii UJ Kraków · Grodzka 64 XVII w. Arsenał miejski Wrocław · Antoniego Cieszyńskiego 9 XIV w. Arsenał miejski Kraków · Sławkowska 29 XVI w. Arsenał, ob. archiwum Stargard · Basztowa 2 XV w. Arsenał, ob. budynek mieszkalny Piła · 1 Maja 1 XIX w. Arsenał, ob. dom Niemodlin · Bohaterów Powstań Śląskich 7A XVII w. Arsenał, obecnie ołtarz polowy Kodeń · Jana Sapiehy XV do XVI w. Audytorium Maximum Warszawa · Krakowskie Przedmieście 26/28 XX w. Aula Toruń · Jurija Gagarina 11 XX w. Aula Kluczbork · Mickiewicza 10 XIX w. Aula Malbork · 17 Marca 6 XIX w. Austeria Nowy Dwór Mazowiecki · Tadeusza Kościuszki 2 XIX w. Bank Wałbrzych · Juliusza Słowackiego 23A XX w. Bank Wałbrzych · Plac Magistracki 7 XX w. Bank Wrocław · Plac Tadeusza Kościuszki 7-8 XX w. Bank Wrocław · Plac Wolności 10 XIX w. Bank Wrocław · Rynek 34 XX w. Bank Tomaszów Mazowiecki · Prezydenta Ignacego Mościckiego 31/33 XX w. Bank Ciechanów · 3 Maja 3 XX w. Bank Ostrów Mazowiecka · 3-go Maja 57 XIX w. Bank Siedlce · Józefa Piłsudskiego 70 XX w. Bank Żyrardów · 1 Maja 11 XX w. Bank Rzeszów · 3 Maja 21 XX w. Bank Białystok · Rynek Kościuszki 7 XX w. Bank Łomża · Dworna 14 XIX w. Bank Bytów · Jana Bauera 3 XIX w. Bank Gdynia · 3 Maja 25 XX w. Bank Lębork · Armii Krajowej 18 XX w. Bank Malbork · 17 Marca 43 XX w. Bank Częstochowa · Aleja Tadeusza Kościuszki 2A XX w. Bank Częstochowa · Marszałka Józefa Piłsudskiego 5 XIX w. Bank Sosnowiec · Stanisława Małachowskiego 7/I XX w. Bank Kielce · Henryka Sienkiewicza 47 XX w. Bank Kielce · Świętego Leonarda 2 XIX w. Bank Elbląg · 1 Maja 16 XX w. Bank Kętrzyn · Dworcowa 1 XX w. Bank Kalisz · Śródmiejska 29 XX w. Bank Emisyjny Nowy Sącz · Jagiellońska 56 XX w. Bank Gospodarstwa Krajowego Włocławek · Żabia 2 XX w. Bank Gospodarstwa Krajowego, ob. Polski Bank Inwestycyjny SA Białystok · Warszawska 14 XX w. Bank Handlowy Łódź · Aleja Tadeusza Kościuszki 15 XX w. Bank Handlu i Przemysłu, ob. kuria diecezjalna Siedlce · Józefa Piłsudskiego 64 XX w. Bank Krośnieńskiego Towarzystwa Zaliczkowego Krosno · Kapucyńska 1 XIX w. Bank Landau'a Warszawa · Senatorska 38 XX w. Bank Listów Zastawnych, ob. Zakład Elektronicznej Techniki Obliczeniowej Poznań · Aleksandra Fredry 8a XX w. Bank Ludowy Ostrów Mazowiecka · 3-go Maja 32 XX w. Bank Ludowy Kępno · Ks. Piotra Wawrzyniaka 20 XX w. Bank Ludowy Śrem · Ks. Piotra Wawrzyniaka 3 XIX w. Bank Ludowy, ob. Bank Spółdzielczy Witkowo · Stary Rynek 14 XX w. Bank Ludwika Geyera Łódź · Piotrkowska 74 XIX w. Bank, ob. Akademia Kaliska Kalisz · Plac Wojciecha Bogusławskiego 2 XX w. Bank, ob. budynek administracyjny Jarosław · im. Jana Pawła II 2 XX w. Bank, ob. Narodowy Bank Polski Opole · Ks. Konstantego Damrota 2 XX w. Bank, ob. Narodowy Bank Polski Katowice · Bankowa 5 XX w. Bank, ob. Powszechny Bank Gospodarczy Katowice · Warszawska 8 XX w. Bank Olsztyński, ob. dom Olsztyn · Seweryna Pieniężnego 6/7 XX w. Bank Państwa Łódź · Aleja Tadeusza Kościuszki 14 XX w. Bank Państwa, ob. Sąd Rejonowy Radom · Stefana Żeromskiego 43/45 XX w. Bank Polski Warszawa · Plac Bankowy 1A XIX w. Bank Przemysłowy Kraków · św. Tomasza 43 XX w. Bank Rolny Warszawa · Nowogrodzka 50/54 XIX do XX w. Bank Rolny, ob. Bank Gospodarki Żywnościowej Słupsk · Plac Zwycięstwa 2 XX w. Bank Rzeszy, ob. Narodowy Bank Polski Gdańsk · Okopowa 1 XX w. Bank Spółdzielczy Chrzanów · Aleja Henryka 22 XIX w. Bank Spółdzielczy Ciechanów XX w. Bank Spółdzielczy Leżajsk · Adama Mickiewicza 38 XX w. Bank Stowarzyszeń Krajowych, ob. Collegium Juridicum UAM Poznań · Święty Marcin 90 XX w. Bank Wschodni, ob. Wielkopolski Bank Kredytowy Poznań · Plac Wolności 15 XX w. Bank Zachodni Warszawa · Aleksandra Fredry 6 XIX w. Bank Ziemski Księstwa Legnicko-Wołowskiego Legnica · Powstańców Śląskich 13 XIX w. Bank Związku Spółek Zarobkowych Łódź · Henryka Sienkiewicza 24 XX w. Barak warsztatowy Kraków · Izydora Stella-Sawickiego 41 XX w. Barbakan Kraków XV w. Barbakan Warszawa XVI w. Barbakan bramy Kamiennej Choszczno · Wolności 13 XIV w. Baseny odstojnikowe Starachowice XIX w. Basteja Międzybórz XV w. Basteja Oleśnica XV w. Basteja Wrocław · Al. Juliusza Słowackiego XV w. Basteja Kraków bez datowania Basteja Otmuchów · Cicha 2 XV w. Basteja Jarosław · Dominikańska 25 XVII w. Basteja Stargard bez datowania Basteja Stargard bez datowania Basteja Bramy Strzegomskiej Świdnica XV w. Bastion Kraków XIV w. Bastion Kraków XIV w. Bastion Warszawa · Tamka 41 XVIII w. Bastion Lidzbark Warmiński XVII w. Bastion Ceglarski, tzw. Wzgórze Polskie Wrocław XVI w. Bastion I Giżycko · Turystyczna 1 XIX w. Bastion II Giżycko · Turystyczna 1 XIX w. Bastion III Giżycko · Turystyczna 1 XIX w. Bastion IV Giżycko · Turystyczna 5 XIX w. Bastion Król z Małym Nadszańcem Kostrzyn nad Odrą XVI w. Bastion Sakwowy, tzw. Wzgórze Partyzantów Wrocław · ks. Piotra Skargi 18 XVII w. Bastion św. Elżbiety Gdańsk · Wały Jagiellońskie 5 XVI w. Bastion św. Jadwigi Nysa · Piastowska 19 XVII w. Bastion V Giżycko · Turystyczna 1 XIX w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.