Przejdź do treści
Zamknij menu

styl · cała Polska

Zabytki w Polsce, styl: ludowy

W rejestrze zabytków jest 955 obiektów w stylu ludowym. Obiekty leżą w 459 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie małopolskim (250). Datowanie ustalono dla 887 obiektów, najstarsze pochodzą z XV wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (301), chałupa (214) i kościół (86). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1932 do 2025.

955
obiektów w rejestrze
459
miejscowości z obiektami
XV w.
najstarsze datowanie
datowanie ustalono dla 887 z 955 obiektów
1932
pierwszy wpis do rejestru
najnowszy wpis: 2025

Co rejestr nazywa stylem ludowym

Styl ludowy nie jest stylem w rozumieniu historii sztuki. Rejestr określa tak budownictwo wznoszone według miejscowej tradycji ciesielskiej, bez projektu i bez architekta, przez warsztat pracujący na wzorze powtarzanym przez pokolenia. Trafiają tu przede wszystkim chałupy, budynki gospodarcze, stodoły, spichlerze i wiatraki, ale też kościoły i dzwonnice stawiane przez wiejskich cieśli.

Datowanie sięga od XVIII wieku po dwudziestolecie międzywojenne, przy czym ta sama forma jest w tym czasie powtarzana niemal bez zmian. Chronologia mówi więc o konkretnym budynku, a nie o przemianie stylu, i nie da się z niej odczytać kolejnych faz.

Rozkład jest wyraźnie regionalny: obiekty skupiają się tam, gdzie przetrwała drewniana zabudowa wsi albo gdzie ją systematycznie inwentaryzowano.

Mylące jest zestawienie stylu z materiałem. Ludowy nie znaczy drewniany. Część tych obiektów jest murowana z kamienia albo z cegły, a większość budynków drewnianych w rejestrze ma pole stylu puste albo opisane jako nieznane. To dwie niezależne fasety i ich przecięcie daje mniejszy zbiór, niż można się spodziewać.

Zobacz też: chałupa, drewniane

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo Obiekty
Małopolskie 250
Dolnośląskie 115
Lubuskie 108
Warmińsko-mazurskie 94
Podkarpackie 93
Podlaskie 63
Wielkopolskie 59
Pomorskie 43
pozostałe 8 województw 130
Filtry

Obiekty w tej kategorii

955 obiektów, strona 10 z 10.

Wiata-wozownia Chochołów XIX w. Wiatrak Kłodawa · Mironicka 44 XIX w. Wiatrak Goszczanowiec XVIII w. Wiatrak Rąpin XVIII w. Wiatrak Tylewice XIX w. Wiatrak Chróścina · Wiatrakowa 11 XIX w. Wiatrak Brenno · Kargowska 1 XVII w. Wiatrak Brenno XVIII w. Wiatrak holender Piotrowice Wielkie XIX w. Wiatrak holender Koryciski XX w. Wiatrak holender Marchelówka XX w. Wiatrak koźlak Wyryki-Kolonia XX w. Wiatrak koźlak Lubięcin XVIII w. Wiatrak koźlak Lubięcin XIX w. Wiatrak koźlak Nowa Wieś XVIII w. Wiatrak koźlak Markowa XX w. Wiatrak koźlak Markowa bez datowania Wiatrak koźlak Olszanica XX w. Wiatrak koźlak Minkowce XIX w. Wiatrak koźlak Krajewice XIX w. Wiatrak koźlak Rydzyna XIX w. Wiatrak koźlak Dąbcze XVIII w. Wiatrak koźlak Święciechowa · Śmigielska 1a XIX w. Wiatrak koźlak Bukówiec Górny XIX w. Wiatrak koźlak Bukówiec Górny XIX w. Wiatrak koźlak Ujazdowo XIX w. Wiatrak koźlak Dubin XVIII w. Wiatrak koźlak Rawicz · Wiatraczna 11a XIX w. Wiatrak koźlak Barchlin · Parkowa 28 XIX w. Wiatrak koźlak Kluczewo XIX w. Wiatrak koźlak Siekowo XVIII w. Wiatrak-koźlak Leszno · Osiecka 8 XVIII w. Wiatrak koźlak z Domaradza Sanok XX w. Wiatrak koźlak z Trzciany Dąbrówka Osuchowska XIX w. Wiatrak koźlak z Urzejowic Sanok XX w. Wiatrak-młyn Zawieścice XIX w. Wiatrak paltrak Kazimierz Dolny · Nadedworce 31 XX w. Wiatrak paltrak Brzeźno XVIII w. Wieża kościoła pw. Matki Boskiej Różańcowej Linówko XVII do XVIII w. Willa Krynica-Zdrój · Jana Kiepury 12 XX w. Willa Szczecin · Ks. bpa Ignacego Krasickiego 6 XX w. Willa Carla Hauptmana Szklarska Poręba · 11 Listopada 23 XIX w. Willa Cicha Zakopane · Kościeliska 42 XIX w. Willa Pod Wiewiórką Kazimierz Dolny · Juliusza Małachowskiego 19 XX w. Wozownia Bartne XX w. Wozownia Zubrzyca Górna XIX w. Wozownia i owczarnia Kłączno XIX w. Wozownia z bramą Działoszyn XIX w. Wozownia z Miedźnej Pszczyna · Parkowa XIX w. Wozownia z Warszowic Pszczyna · Parkowa XIX w. Zagroda Zychorzyn XX w. Zagroda jednobudynkowa Michniowiec XIX w. Zagroda jednobudynkowa Chmiel XIX w. Zagroda jednobudynkowa Lipnica XIX w. Zajazd Bierdzany XIX w.
Funkcja 54 opcje
Pokaż pozostałe 46
Styl architektoniczny 1 opcja
Materiał 6 opcji
Wiek 6 opcji
Forma ochrony 1 opcja

Wpisy do rejestru według dekad

Liczby z wykresu
Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada Wpisy
1900 0
1910 0
1920 0
1930 17
1940 5
1950 68
1960 235
1970 190
1980 297
1990 52
2000 19
2010 39
2020 33