Przejdź do treści
Zamknij menu

funkcja · cała Polska

Zabytki w Polsce, funkcja: cerkiew

W rejestrze zabytków jest 538 obiektów o funkcji „cerkiew”. Obiekty leżą w 484 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie podkarpackim (218). Datowanie ustalono dla 536 obiektów, najstarsze pochodzą z XVI wieku. Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1933 do 2026.

538
obiektów w rejestrze
484
miejscowości z obiektami
XVI w.
najstarsze datowanie
datowanie ustalono dla 536 z 538 obiektów
1933
pierwszy wpis do rejestru
najnowszy wpis: 2026

Czym jest cerkiew w rejestrze zabytków

Cerkiew to świątynia obrządku wschodniego, prawosławna albo greckokatolicka. Obiekty z tej fasety skupiają się na dawnym pograniczu wyznaniowym, na Podkarpaciu, Podlasiu i Lubelszczyźnie oraz w południowej Małopolsce. Poza tym pasem trafiają się pojedynczo, najczęściej jako świątynie ludności przesiedlonej po roku 1947.

Rozpoznaje się je po układzie wnętrza, a nie po materiale. Podział na babiniec, nawę i prezbiterium, ikonostas oddzielający sanktuarium, orientacja na wschód, zwieńczenia kopulaste albo namiotowe, często trzy nad trzema częściami budynku. Typ zachodnioruski ma trzy kopuły w jednej osi, typ łemkowski wieżę nad babińcem wyższą od pozostałych zwieńczeń.

Dwa nieporozumienia są tu typowe. Cerkiew nie jest z definicji drewniana: znaczna część zbioru jest murowana z cegły albo z kamienia, zwłaszcza wpisy dziewiętnastowieczne. Poza tym wiele cerkwi po roku 1947 przejęły parafie rzymskokatolickie i dziś mówi się o nich kościół, ale rejestr zapisuje funkcję pierwotną, więc obiekt zostaje w tej fasecie.

Zobacz też: kościół, drewniane

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo Obiekty
Podkarpackie 218
Lubelskie 109
Podlaskie 109
Małopolskie 70
Mazowieckie 13
Łódzkie 6
Dolnośląskie 3
Śląskie 3
pozostałe 6 województw 7
Filtry

Obiekty w tej kategorii

538 obiektów, strona 1 z 6.

Budynek d. prawosławnej cerkwi garnizonowej pw. św. Mikołaja Cudotwórcy Częstochowa · Jasnogórska 33/35 XIX w. Cerkiew Sokołowsko · Unisławska 8 XX w. Cerkiew Różanystok XIX do XX w. Cerkiew cmentarna greckokatolicka, ob. prawosławna pw. św.św. Kosmy i Damiana Czeremcha XVIII w. Cerkiew cmentarna, ob. kaplica rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Jarosław · Czesławy Puzon ps. "Baśka" 1 XVII w. Cerkiew cmentarna prawosławna, ob. kaplica rzymskokatolicka Łomża · Ks. Kardynała Wyszyńskiego 11 XX w. Cerkiew cmentarna prawosławna parafialna pw. Matki Boskiej Wszystkich Strapionych Radość Tokary XX w. Cerkiew cmentarna prawosławna pw. św. Mikołaja Milejczyce XIX w. Cerkiew cmentarna pw. Matki Boskiej Opiekuńczej Gródek XIX w. Cerkiew cmentarna pw. św. Onufrego Stryki XIX w. Cerkiew cmentarna pw. św.św. Kosmy i Damiana Mostowlany XVIII w. Cerkiew cmentarna pw. św.św. Piotra i Pawła Sobiatyno XVII w. Cerkiew cmentarna pw. Wniebowstąpienia Pańskiego Nowa Wola XVIII w. Cerkiew cmentarna pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny Łódź · Telefoniczna 4 XX w. Cerkiew drewniana Dwernik XIX w. Cerkiew filialna grekokatolicka pw. Opieki Najświętszej Marii Panny Bielanka XVIII w. Cerkiew filialna grekokatolicka pw. Przemienienia Pańskiego, ob. kościół rzymskokatolicki filialny Siemuszowa XIX w. Cerkiew filialna grekokatolicka pw. śś Kosmy i Damiana Blechnarka XIX w. Cerkiew filialna pw. św. Michała Archanioła, ob. kościół rzymskokatolicki Ropica Górna XIX w. Cerkiew garnizonowa, ob. kościół ewangelicko-augsburski pw. Wniebowstąpienia Pańskiego Warszawa · Puławska 2A XX w. Cerkiew garnizonowa, ob. kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Najświętszego Serca Jezusa Białystok · Romualda Traugutta 25 XIX w. Cerkiew garnizonowa, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Stanisława Białystok · Kawaleryjska XIX w. Cerkiew greckokatolicka Bełżec · Rzeszowska 79 XVIII w. Cerkiew greckokatolicka Szczebrzeszyn · Cmentarna 1b XVI w. Cerkiew greckokatolicka cmentarna, ob. prawosławna parafialna pw. św. Dymitra Saki XVIII w. Cerkiew greckokatolicka cmentarna, ob. prawosławna pw. Cudownego Zbawiciela Rogawka XIX w. Cerkiew greckokatolicka cmentarna, ob. prawosławna pw. Ofiarowania Najświętszej Marii Panny Trześcianka XIX w. Cerkiew greckokatolicka cmentarna, ob. prawosławna pw. św.św. Kosmy i Damiana Czyże XIX w. Cerkiew greckokatolicka cmentarna pw. św. Paraskewy, ob. kaplica rzymskokatolicka Węgierka XIX w. Cerkiew greckokatolicka filialna pw. św. Dymitra Sanok · Piastowska 16 XIX w. Cerkiew greckokatolicka filialna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy Siedliska XX w. Cerkiew greckokatolicka filialna pw. św. Mikołaja, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Andrzeja Boboli Stare Miasto XX w. Cerkiew greckokatolicka, nst. kościół rzymskokatolicki pw. św. Mikołaja Chełm · Świętego Mikołaja 4 XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kaplica cmentarna prawosławna pw. Świętej Trójcy Bielsk Podlaski · Wojska Polskiego 25 XVII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kaplica prawosławna pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela Gładyszów XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Mielnów XIX do XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół filialny rzymskokatolicki pw. św. Mikołaja Wyżłów XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Drohojów XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół parafialny pw. św. Antoniego Padewskiego Wirów · Aleja Jana Pawła II 4 XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół parafialny pw. św. Onufrego i Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny Dąbrówka XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Bałucianka XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Ofiarowania Najświętszej Marii Panny Pełnatycze XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół parafialny rzymskokatolicki pw.św. Józefata Zamch XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Obsza XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki Pętna XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki Nowica XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki Trzciana XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki Tylawa XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki Prusie XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Matki Boskiej Pocieszenia Młyny XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Matki Boskiej Różańcowej Darowice XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Najświętszej Marii Panny Oparówka XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Podwyższenia Krzyża Kramarzówka XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Stubienko XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św. Jana Ewangelisty Pławanice XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św. Jana Ewangelisty Sulimów XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św. Jerzego Biłgoraj XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św. Michała Archanioła Łosie XVII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św. Mikołaja Liski XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św.św. Piotra i Pawła Terebiń XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Krzyża Świętego Żurawce · Długa 27 XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Krówniki XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Pośredniczki Łaski Szlachtowa XIX do XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej Małastów XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Strzyżów · Morskie Oko 58 XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Kormanice XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Podniesienia Krzyża Dłużniów XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Przemienienia Pańskiego Nowosiółki XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Przemienienia Pańskiego Stary Lubliniec XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Andrzeja Boboli Śnietnica XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Barbary Turowiec XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Bazylego Świerszczów XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Świętej Trójcy Szkopy XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Jakuba Młodszego Powroźnik XVII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Jana Chrzciciela Gładyszów XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Łukasza Zubrzyk XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Michała Perespa XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Michała Archanioła Żdżanne XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Michała Archanioła Zubowice XVII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Michała Archanioła Wierchomla Wielka XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św.Michała Archanioła Miączyn XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Stanisława Wiszniów XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św.św. Józefa i Michała Archanioła Łosiniec XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św.św. Kosmy i Damiana Banica XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Klesztów XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Torki XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Rzeszów · Aleksandra Zelwerowicza 1 XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. bł. Bronisławy Hoszów XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Kosmy i Damiana Skwirtne XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Łaskawej Szpikołosy XVIII do XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Najświętszej Marii Panny Budynin XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Niemstów XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Niepokkalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny Krzywa XX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Opieki Najświętszej Marii Panny Owczary XVII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Opieki Najświętszej Marii Panny Łabowa XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Opieki Najświętszej Marii Panny Maciejowa XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Opieki NMP Modryń XVIII w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Księżpol XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Świętego Ducha Chłopiatyn XIX w. Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. Jerzego i Najświętszej Marii Panny Wisznice XIX w.
Funkcja 1 opcja
Styl architektoniczny 15 opcji
Pokaż pozostałe 7
Materiał 5 opcji
Wiek 5 opcji
Forma ochrony 1 opcja

Wpisy do rejestru według dekad

1 najstarszy wpis pochodzi z lat 1930-1939; wykres zaczyna się od lat 1950.

Liczby z wykresu
Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada Wpisy
1900 0
1910 0
1920 0
1930 1
1940 0
1950 24
1960 96
1970 47
1980 146
1990 125
2000 55
2010 36
2020 8