Przejdź do treści
Zamknij menu

funkcja · cała Polska

Zabytki w Polsce, funkcja: cerkiew

W rejestrze zabytków jest 538 obiektów o funkcji „cerkiew”. Obiekty leżą w 484 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie podkarpackim (218). Datowanie ustalono dla 536 obiektów, najstarsze pochodzą z XVI wieku. Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1933 do 2026.

538
obiektów w rejestrze
484
miejscowości z obiektami
XVI w.
najstarsze datowanie
datowanie ustalono dla 536 z 538 obiektów
1933
pierwszy wpis do rejestru
najnowszy wpis: 2026

Czym jest cerkiew w rejestrze zabytków

Cerkiew to świątynia obrządku wschodniego, prawosławna albo greckokatolicka. Obiekty z tej fasety skupiają się na dawnym pograniczu wyznaniowym, na Podkarpaciu, Podlasiu i Lubelszczyźnie oraz w południowej Małopolsce. Poza tym pasem trafiają się pojedynczo, najczęściej jako świątynie ludności przesiedlonej po roku 1947.

Rozpoznaje się je po układzie wnętrza, a nie po materiale. Podział na babiniec, nawę i prezbiterium, ikonostas oddzielający sanktuarium, orientacja na wschód, zwieńczenia kopulaste albo namiotowe, często trzy nad trzema częściami budynku. Typ zachodnioruski ma trzy kopuły w jednej osi, typ łemkowski wieżę nad babińcem wyższą od pozostałych zwieńczeń.

Dwa nieporozumienia są tu typowe. Cerkiew nie jest z definicji drewniana: znaczna część zbioru jest murowana z cegły albo z kamienia, zwłaszcza wpisy dziewiętnastowieczne. Poza tym wiele cerkwi po roku 1947 przejęły parafie rzymskokatolickie i dziś mówi się o nich kościół, ale rejestr zapisuje funkcję pierwotną, więc obiekt zostaje w tej fasecie.

Zobacz też: kościół, drewniane

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo Obiekty
Podkarpackie 218
Lubelskie 109
Podlaskie 109
Małopolskie 70
Mazowieckie 13
Łódzkie 6
Dolnośląskie 3
Śląskie 3
pozostałe 6 województw 7
Filtry

Obiekty w tej kategorii

538 obiektów, strona 6 z 6.

Cerkiew unicka, ob. kościół parafialny pw. św.św. Apostołów Piotra i Pawła Międzyrzec Podlaski · Lubelska 61 XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny Horodło XX w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Najświętszej Marii Panny Wysokie Mazowieckie · Długa 15 XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Zmartwychwstania Pańskiego Bezwola · Stara Wieś 1 XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny Lack XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Najświętszej Marii Panny Kościeniewicze XVII do XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Najświętszej Marii Panny i św. Michała Werbkowice · Skargi 1 XIX w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Motwica XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Żeszczynka XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Jana Ewangelisty Klonownica Duża XIX w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Marii Panny Międzyrzec Podlaski · Plac Jana Pawła II 4 XVIII w. Cerkiew unicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Przemienienia Pańskiego Jabłeczna XVIII w. Cerkiew unicka, ob. prawosławna pw. św. Praskewy i Antoniego Peczarskiego Hola XVIII w. Cerkiew unicka, ob. szkoła Konstantynów · Marszałka Józefa Piłsudskiego 27 XIX w. Cerkiew unicka pw. Narodzenia NMP, ob. kościół filialny pw. Matki Bożej Jagodnej Koryciny XVII w. Cerkiew unicka pw. św. Michała Archanioła, ob. kaplica cmentarna rzymskokatolicki Rejowiec · Henryka Dąbrowskiego 1A XVIII w. Cerkiew unicka pw. św. Mikołaja Biskupa, ob. kościół cmentarny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Sokoły XVIII w. Cerkiew unicka pw. św. Nicefora Kostomłoty XVII w. D. cerkiew greckokatolicka parafialna pw. św. Paraskewy Święte XX w. D. cerkiew greckokatolicka pw. Świętej Trójcy, ob. katedra prawosławna Sanok · Zamkowa 16 XVIII w. D. cerkiew grekokatolicka Moczary XX w. D. cerkiew grekokatolicka pw. św. Michała Archanioła, ob. kościół parafialny pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny Tarnawka XX w. Kaplica cmentarna prawosławna pw. Niewiast Niosących Wonności do Grobu Chrystusa Lublin · Lipowa 15b XX w. Kaplica cmentarna z Klimkówki Łosie XVIII w. Kaplica, ob. cerkiew prawosławna pw. św. Marii Magdaleny Elbląg · Sadowa 60 XX w. Kaplica pw. św. Jerzego Męczennika Supraśl XX w. Kościół rzymskokatolicki, ob. cerkiew prawosławna pw. św. Apostołów Piotra i Pawła Jelenia Góra · 1 Maja XVIII w. Kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Rocha, d. cerkiew prawosławna Czułczyce XX w. Molenna staroobrzędowców, ob. cerkiew prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny Wojnowo XX w. Ruina cerkwi greckokatolickiej Korczmin XVII w. Ruina cerkwi prawosławnej Wirów · Aleja Jana Pawła II 2 XIX w. Ruiny cerkwi Kalnica XIX w. Ruiny cerkwi greckokatolickiej pw. św. Paraskewy Krywe XIX w. Ruiny cerkwi greckokatolickiej pw. św.św. Piotra i Pawła Nagórzany XIX w. Ruiny cerkwii Hulskie XIX w. Ruiny cerkwii greckokatolickiej pw. Opieki Najświętszej Marii Panny Płonna XVIII w. Sobór, tzw. Aula, ob. internat Turkowice XX w. Zbór luterański, ob. cerkiew parafialna greckokatolicka pw. św.św. Cyryla i Metodego Międzyrzecz · Ściegiennego 4 XIX w.
Funkcja 1 opcja
Styl architektoniczny 15 opcji
Pokaż pozostałe 7
Materiał 5 opcji
Wiek 5 opcji
Forma ochrony 1 opcja

Wpisy do rejestru według dekad

1 najstarszy wpis pochodzi z lat 1930-1939; wykres zaczyna się od lat 1950.

Liczby z wykresu
Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada Wpisy
1900 0
1910 0
1920 0
1930 1
1940 0
1950 24
1960 96
1970 47
1980 146
1990 125
2000 55
2010 36
2020 8