funkcja · cała Polska
Zabytki w Polsce, funkcja: pałac
W rejestrze zabytków są 2 092 obiekty o funkcji „pałac”. Obiekty leżą w 1 811 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (473). Datowanie ustalono dla 2 068 obiektów, najstarsze pochodzą z XIII wieku. Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1929 do 2025.
- 2 092
- obiekty w rejestrze
-
- rejestr nieruchomy
- 2 090
- stanowiska archeologiczne
- 2
- 1 811
- miejscowości z obiektami
- XIII w.
- najstarsze datowanie
- datowanie ustalono dla 2 068 z 2 092 obiektów
- 1929
- pierwszy wpis do rejestru
- najnowszy wpis: 2025
Czym jest pałac w rejestrze zabytków
Pałac to okazała siedziba rezydencjonalna, w rejestrze najczęściej wiejska albo małomiasteczkowa, związana z majątkiem ziemskim. Od dworu odróżnia go skala i program: co najmniej dwie pełne kondygnacje, ryzality rozczłonkowujące elewację, reprezentacyjna klatka schodowa, sala balowa albo jadalna na osi. Zwykle stoi w parku, a zabudowa folwarczna jest od niego odsunięta i osłonięta zielenią.
Datowanie rozkłada się szeroko. Najstarsze obiekty to przebudowy renesansowych i barokowych siedzib obronnych, spora część powstała w XIX wieku, gdy majątki przechodziły w ręce przemysłowców i były wznoszone albo przebudowywane od nowa.
Podział na dwór i pałac zależy od autora karty ewidencyjnej, a nie od reguły zapisanej w przepisach. Bywa też zgodny z nazwą używaną lokalnie, niezależnie od wielkości budynku. Jeżeli obiektu tu nie ma, zajrzyj do dworów. Przy dużych założeniach osobny wiersz rejestru opisuje cały zespół, a jeszcze inne wiersze park, oficyny i budynki gospodarcze, więc jeden adres daje w atlasie kilka pozycji.
Rozkład po województwach
| Województwo | Obiekty |
|---|---|
| Dolnośląskie | 473 |
| Wielkopolskie | 348 |
| Mazowieckie | 189 |
| Zachodniopomorskie | 156 |
| Lubuskie | 136 |
| Warmińsko-mazurskie | 104 |
| Lubelskie | 102 |
| Śląskie | 99 |
| pozostałe 8 województw | 485 |
Wpisy do rejestru według dekad
Liczby z wykresu
| Dekada | Wpisy |
|---|---|
| 1900 | 0 |
| 1910 | 0 |
| 1920 | 3 |
| 1930 | 12 |
| 1940 | 53 |
| 1950 | 216 |
| 1960 | 495 |
| 1970 | 439 |
| 1980 | 471 |
| 1990 | 275 |
| 2000 | 76 |
| 2010 | 38 |
| 2020 | 14 |